گیربکس دستی

آشنایی با گیربکس های دستی، مزایا و معایب آنها، همانطور که می دانید یکی از اجزای خودرو گیربکس و یا جعبه دنده است که وظیفه آن تنظیم دور و گشتاور خودرو، متناسب با شرایط مسیر می باشد. گیربکس ها را می توان به دو دسته کلی دستی و اتوماتیک تقسیم بندی کرد. در این مقاله قصد داریم تا بیشتر با گیربکس های دستی، ویژگی ها و معایب آن آشنا شویم. با ما همراه باشید.

نحوه عملکرد گیربکس های دستی

در این گیربکس ها نحوه انتخاب نسبت دنده به صورت دستی و با جا به جا کردن دسته دنده توسط راننده صورت می گیرد، به این صورت که یک چرخ دنده آزاد با چرخ دنده ای دیگر درگیر می شود. گیربکس های دستی مدرن امروزی دارای 5 یا 6 دنده برای حرکت به سمت جلو (و یک دنده برای حرکت به سمت عقب) هستند. در این گیربکس ها رابط بین گیربکس و موتور یک نوع سیستم کلاچ است که در صورت جدا شدن آن (با فشار دادن یک پدال پایی و یا اهرم دستی) جریان نیرو و یا گشتاور انتقالی موتور قطع می شود. هنگام درگیر شدن کلاچ، نیروی موتور به یک محور ورودی منتقل می شود که نسبت به مجموعه چرخ دنده های داخل گیربکس حرکت مستقلی دارد و می تواند سرعت گردشی مختلفی داشته باشد.

محور ورودی تنها یک چرخ دنده دارد که با یک چرخ دنده دیگر در محور ثانویه درگیر می شود. هنگامی که این چرخ دنده در حال گردش است و کلاچ درگیر می باشد، گیربکس در حالت خلاص قرار دارد، زیرا هیچ یک از چرخ دنده های محور اصلی با چرخ دنده های محور ثانویه درگیر نیستند. زمانی که به طور مثال گیربکس در دنده یک قرار می گیرد، سرعت چرخ دنده محور اصلی به واسطه یک مکانیزم هماهنگ کننده دور، کاهش می یابد و این چرخ دنده روبروی یک چرخ دنده از محور ثانویه قرار می گیرد. در گیربکس های دستی این امکان وجود دارد که راننده با انتخاب نسبت دنده پایین تر سرعت خودرو را ثابت نگه دارد و یا افزایش دهد، در چنین حالتی قدرت کم تری از موتور دریافت می شود.

انواع جعبه دنده دستی

  • 4 دنده
  • 5 دنده
  • 6دنده

به این نکته باید اشاره کرد که خودروهایی که گیربکس 4 دنده در آن ها نصب شده بود در دهه های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ میلادی مورد استفاده قرار می گرفتند و در حال حاضر در صنعت خودروسازی هیچ استفاده ای نمی شوند.

مزایای گیربکس های دستی

- دوام بالا و دارای توانایی تحمل گشتاور زیاد

- قابل اطمینان 

- نگه داری و تعمیرات ساده و آسان

- کاربرد بهتر در مسیرهای صعب العبور 

- هزینه پایین تعمیرات

معایب گیربکس های دستی

- در این گیربکس ها، تأخیر زمانی در فرآیند دنده وجود دارد که این موضوع باعث تلف شدن انرژی می شود.

- برای رانندگانی که با گیربکس های اتوماتیک کار کرده اند، کار با این گیربکس ها دشوار است.